چنين اشخاصى نيز صادق آيد . البته معلوم است مقصود از كرى ، گنگى ، كورى فقدان آلات ظاهرى نيست كفار چشم و گوش و زبان جسمانى آنان صحيح بوده بلكه قواى روحانى آنان در اثر عدم تدبر و تفكر به كار نيافتاده و فلج گرديده اين است كه بسيارى از دانشمندان گفته‌اند ايمان تقليدى كه به كلى خالى از برهان و دليل عقلى باشد بىاساس و بىنتيجه است فقط اثر آن اين است كه به گفتن شهادتين از مسلمانها محسوب ميگردند و جان و مالشان در حمايت اسلام محفوظ ميماند لكن اثر اخروى ندارد . آرى ايمان بدون تحقق در واقع اسم بلا مسمى و لفظ بدون معنى مىباشد چگونه ممكن است انسان عاقل خردمند حاضر گردد كه نفهميده و تحقيق ننموده تحت تأثير ديگران واقع گردد و چشم و گوش بسته خود را تسليم عقايد ديگرى نمايد مگر اينكه گفته شود حس انسانيت از اينان گرفته شده و آن چشم بينا و گوش شنوا و زبان گوياى آنان در اثر نفس‌پرستى مفقود گرديده . قسم سوم از مستمعين كلام اللَّه اشخاصى ميباشند كه استماع كلمات حقانى مينمايند و عقل و فكر خود را نيز به كار انداخته در باره آن فكر ميكنند و تدبر مينمايند و به ميزان عقل حق و باطل را ميسنجند و هر چه بشنوند تحت بازرسى قرار داده و در آيات تكوينى و تدوينى تعمق مينمايند و عقل خود را از اسارت نفس رهايى داده و در راه شناسايى حق تعالى و ادراك حقيقت به قدر استعداد و موقعيت با نفس شرير خود مجاهده مينمايند تا اينكه مظفرانه بهدايت راهنمايان طريق سير بسوى حقيقت را پيدا نمايند وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا . آرى وعده حق حق است هر كسى در راه او مجاهده نمود خداوند درب رحمت خود را بسوى وى باز مىكند و وى را بسوى خود رهبرى مينمايد « گر گدا كاهل بود تقصير صاحب خانه چيست » . خلاصه فقط اشخاصى چشم و گوش دل آنها بينا و شنوا گرديده و از كورى و كرى و گنگى دل نجات يافته‌اند كه در راه سعادت خود را به زحمت انداخته و ايمان تحقيقى